Д-р мед.сци. Маја Милованчева-Поповска
интернист-нефролог
ПЗУ Зегин Интермедика
Менопаузата е природна преодна фаза во животот на секоја жена. Обично започнува помеѓу 45 и 55 години и го означува крајот на плодноста. Жените се соочуваат со предивици за полесно да се пребродат хормоналните, физичките и емоционалните промени.
За време на менопаузата јајниците постепено престануваат да ослободуваат јајце клетки, се намалуваат половите хормони естроген и прогестерон. За многу жени ова е и емотивно тежок период, промена во идентиетот и преод во нова фаза од животот.
Перименопауза е почеток на преодот во менопауза. Започнува околу 40-тата година и вклучува промени во менструацијата и должината на циклусот. Кај некои жени се јавуваат и топли бранови, проблеми со спиењето. Промените се резултат на скокови и падови на хормоните додека јајниците се подготвуваат да влезат во менопауза и да престанат да произведуваат јајце клетки.
Клучот за полесен преод може да е во исхраната и животниот стил. Одредена храна природно може да помогне да се балансираат хормоните и да се ублажат симптомите за време на оваа животна транзиција.
Симптомите во менопаузата и перименопаузата се слични; во перименопаузата обично се поблаги. Жените обично имаат комбинација од симптомите:
– нередовни и отсутни менструации
– ноќно потење
– жешки бранови
– проретчена коса
– пораст на тежината
– проблеми со спиењето
– болки, грчеви во мускулите
– зголемен крвен притисок
– намалување на коскената густина
– сувост на вагината и намалено либидо
– раздразливост, анксиопзност, депресија
– замор
Начинот на живот и исхраната имаат голема улога во хормоналната рамнотежа и појавата на симптоми. Со мали промени може да се врати убавото чувство и да се ублажат мсимптомите.
Фитоестрогени се соединенија кои се врзуваат за естрогенските реептори и имитираат зголемување на нивото на естроген. Симптомите на менопауза се ублажуваат:
– ленено семе, има многу фитоестрогени (лигнани)
– сусам, богати со фитоестрогени
– соја, содржи фитоестрогени (изофлавони), внимавајте да не е ГМО (генетски модифицирана)
– суви кајсии, богати со различни фитоестрогени и растителни влакна
– индиски ореви, високо ниво лигнани
– брокула и бриселско зеље
Фитопрогестини се соединенија кои поддржуваат продукција на прогестерон. Има четири главни фитопрогестини:
– кемпферол: брокули, капари, рукола, кале, јаболки, грозје, зелен чај
– апигенин: магдонос, портокали, кромид, целер, зелен и црн чај
– лутеолин: артичоки, целер, брокула, портокали, моркови, рузмарин, мајчина душица, оригано
– нарингенин: грејпфрут, кисел портокал, цреши, домати, црно чоколадо
Оваа храна допринесува за благосотојбата и убавото чувство.
За жени кои се со зголемен ризик за рак на дојка или веќе се борат со оваа болест се препорачува консултација со доктор за насоките во исхраната.